Hà Tĩnh
23° - 24°
1. Thông tin hành chính cơ bản
Xã Trường Lưu là đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, được thành lập theo Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 ngày 06/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh.
Xã Trường Lưu được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 03 xã trước đây gồm Kim Song Trường, Thường Nga và Phú Lộc. Xã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025.
Sau sắp xếp, xã Trường Lưu có 49,92 km² diện tích tự nhiên, dân số khoảng 23.569–23.596 người và 12 thôn.
Hiện tại, trụ sở HĐND và UBND xã Trường Lưu hiện đặt tại trụ sở UBND xã Kim Song Trường cũ. Một số cơ quan, bộ phận được bố trí tại các địa điểm của các xã cũ; theo báo cáo của UBND xã, cơ quan Đảng và MTTQ đặt tại xã Phú Lộc cũ, Ban Chỉ huy Quân sự tại trường Mầm non Song Lộc và Công an xã tại xã Thường Nga cũ. Việc sáp nhập nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo điều kiện phát triển bền vững, một vị trí thuận lợi cho cả người dân lẫn cán bộ trong quá trình tổ chức các hoạt động hành chính, chính trị, văn hóa – xã hội.
2. Vị trí địa lý
Xã Trường Lưu nằm ở khu vực phía Tây của tỉnh Hà Tĩnh, thuộc không gian địa lý của khu vực Can Lộc trước đây. Địa bàn xã có vị trí kết nối giữa khu vực Can Lộc với các địa phương phía Tây và Tây Bắc của tỉnh.
Theo báo cáo chính thức của UBND xã Trường Lưu, địa giới hành chính của xã được xác định:
Xã có hệ thống giao thông kết nối với Quốc lộ 15A và các tuyến đường liên xã, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương, đi lại và kết nối với các khu vực lân cận. Một số khu vực trên địa bàn xã nằm cách trung tâm tỉnh Hà Tĩnh khoảng 26 km về phía Tây – Tây Bắc.
3. Diện tích và dân số
Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, xã Trường Lưu có:
Theo báo cáo của UBND xã, trong tổng diện tích 49,92 km² có khoảng:
Với quy mô dân số trên 23 nghìn người và 12 thôn, Trường Lưu có nguồn lao động và không gian phát triển tương đối thuận lợi, đồng thời có điều kiện để hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, phát triển thương mại – dịch vụ và xây dựng nông thôn mới.
4. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển
Trường Lưu là vùng đất có truyền thống lịch sử, văn hóa và hiếu học lâu đời. Xã Trường Lưu ngày nay được hình thành trên cơ sở hợp nhất Kim Song Trường, Thường Nga và Phú Lộc, kế thừa những giá trị lịch sử, văn hóa và thành quả phát triển của các địa phương trước đây.
Ngày 17/6/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh ban hành Quyết định số 1335-QĐ/TU thành lập Đảng bộ xã Trường Lưu. Ngày 01/7/2025, Đảng bộ xã chính thức được thành lập và đi vào hoạt động.
Đặc biệt, Trường Lưu là vùng đất có truyền thống văn hóa và khoa bảng nổi bật. Địa phương gắn với Thám hoa Phan Kính, Hoàng giáp Vũ Diệm và truyền thống văn hóa, giáo dục của vùng đất Trường Lưu xưa.
Trên địa bàn xã hiện có 27 di tích lịch sử – văn hóa, trong đó 08 di tích cấp quốc gia và 19 di tích cấp tỉnh.
Đáng chú ý, Trường Lưu là địa phương có 03 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh trong Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương, gồm:
Đây là một trong những nền tảng quan trọng để Trường Lưu phát triển văn hóa, giáo dục, bảo tồn di sản và từng bước gắn văn hóa với phát triển kinh tế – xã hội.
5. Kinh tế – xã hội
Kinh tế Trường Lưu có nền tảng chủ yếu từ nông nghiệp, đồng thời đang từng bước chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, thương mại – dịch vụ và các ngành kinh tế mới.
Sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng. Theo số liệu được công bố tại Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I:
Đây là cơ sở để xã tiếp tục phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, phát triển các mô hình kinh tế trang trại, gia trại và sản phẩm đặc trưng.
Phong trào xây dựng nông thôn mới tiếp tục được triển khai trên địa bàn. Trong giai đoạn trước và sau sắp xếp, tổng nguồn vốn đầu tư cho chương trình đạt khoảng 266,7 tỷ đồng, trong đó Nhân dân đóng góp khoảng 90 tỷ đồng.
Đến năm 2025, 19/29 khu dân cư đã được công nhận khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu và xã có 03 sản phẩm OCOP đạt 3 sao.
Trường Lưu có lợi thế về vị trí giao thông, quỹ đất sản xuất và khả năng kết nối với các địa phương lân cận. Định hướng của xã trong nhiệm kỳ 2025–2030 là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển thương mại – dịch vụ, huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng và phát huy các tiềm năng sẵn có của địa phương.
Trên địa bàn cũng có Cụm công nghiệp Kim Song Trường, tạo điều kiện để phát triển sản xuất, thu hút đầu tư và tạo việc làm cho người dân.
6. Hành chính – chính trị
Sau khi thành lập, hệ thống chính trị xã Trường Lưu được kiện toàn theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, gồm Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị – xã hội.
Đảng bộ xã Trường Lưu được thành lập trên cơ sở sáp nhập Đảng bộ của 03 xã Kim Song Trường, Phú Lộc và Thường Nga. Tại thời điểm Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, toàn Đảng bộ có 1.527 đảng viên.
Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ 2025–2030.
Xã tiếp tục chú trọng xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
7. Văn hóa – xã hội – bản sắc
Trường Lưu có thế mạnh đặc biệt về văn hóa, lịch sử, giáo dục và truyền thống khoa bảng.
Đây là quê hương gắn với nhiều danh nhân, nhà khoa bảng tiêu biểu, trong đó có Thám hoa Phan Kính và Hoàng giáp Vũ Diệm. Những giá trị này tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Trường Lưu và là nguồn lực quan trọng để giáo dục truyền thống cho các thế hệ.
Đặc biệt, hệ thống di sản văn hóa trên địa bàn rất phong phú với 27 di tích lịch sử – văn hóa, cùng 03 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh.
Giáo dục tiếp tục được địa phương quan tâm. Trên địa bàn hiện có 09 đơn vị trường học, cùng hệ thống cơ sở giáo dục phục vụ nhu cầu học tập của Nhân dân.
Truyền thống hiếu học, khoa bảng của vùng đất Trường Lưu là một trong những giá trị nổi bật cần tiếp tục được bảo tồn và phát huy trong quá trình phát triển địa phương.
Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, chính sách người có công, bảo trợ xã hội, giảm nghèo và các hoạt động an sinh xã hội được quan tâm triển khai.
Theo thông tin của xã, trên địa bàn có 03 trạm y tế phục vụ Nhân dân.
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt khoảng 55,8 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo còn 3,88%. Các hoạt động hỗ trợ hộ nghèo, hộ khó khăn, xây dựng và sửa chữa nhà ở cho người dân tiếp tục được triển khai
8. Tầm nhìn phát triển
Trong nhiệm kỳ 2025–2030, xã Trường Lưu xác định tập trung xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư phát triển kinh tế – xã hội.
Một số định hướng trọng tâm gồm:
